Diensten

Medische Diensten

Genomisch Functionele Eenheid

Opdracht

De cellen van het menselijk lichaam zijn samengesteld uit een geheel van chromosomen en genen. Toch is er slechts een fractie van elk gen geactiveerd en het is dit "uitgedrukt" onderdeel dat de unieke eigenschappen ontleend aan elk type cel. Men spreekt van "gen-expressie" om de onophoudelijke overschrijving te beschrijven van DNA in moleculen van RNA, die vervolgens vertaald worden in eiwitten die uiteindelijk de celfuncties zullen vervullen.
De wetenschappers bestuderen de verschillende soorten en de kwantiteit van RNA geproduceerd door een cel om te begrijpen welke genen uitgedrukt zijn, hetgeen vervolgens toelaat enige informatie te hebben over de manier waarop de cel antwoordt op haar behoeften. De gen-expressie is een zeer complex proces onder extreme regulatie.
Vooruitgang tot stand gekomen door de sequentie ("sequençage" in het Frans) van het menselijk genoom (daardoor de identificatie van nieuwe genen die geassocieerd aan menselijke ziekten zijn) en de ontwikkeling van nieuwe technieken van moleculaire analyse zoals de DNA-chips, ligt aan de oorsprong van de revolutie die het biomedisch onderzoek vandaag kent. Onder andere de snelle ontwikkeling van de genomische analyse bestaande uit de functionele analyse van de genen en de eiwitten.

De techniek van de DNA-chips laat de wetenschappers toe snel en doeltreffend de talrijke genen in één enkele keer te analyseren. De DNA-chips betekenen een belangrijke stap vooruit, niet alleen omdat zij een zeer groot aantal genen kunnen bevatten maar ook omdat zij zeer klein zijn. Zij zijn dus zeer nuttig als het er op aan komt een groot aantal genen te onderzoeken of als het te bestuderen staal klein is. Met deze techniek kan de gen-expressie bestudeerd worden van één enkel staal om de gen-expressie te vergelijken van twee verschillende types cellen of stalen van weefsel, b.v. zoals dat van gezond of tumoraal weefsel. Inderdaad, bovenop een beter begrip van de complexe moleculaire wegen van de cellen, hoopt men op een betere kennis van de moleculaire mechanismen van de tumoren die zou moeten leiden tot de identificatie van nieuwe therapeutische doelen en de ontwikkeling van nieuwe antikanker geneesmiddelen.

Eén van de ambitieuze projecten van ons laboratorium (dat zijn activiteiten gestart heeft in september 2001) is deze hoogtechnologische technieken zoals bv. de DNA-chips, de Multiplex RT-PCR, de CGH, enz, te gebruiken om te proberen de "sleutel" genen te identificeren die betrokken zijn in de tumorale carcinogenese, maar eveneens de genen die betrokken zijn in het antwoord of de afwezigheid van antwoord op de antikanker behandelingen. Tevens is het doel het gen-expressieprofiel te bestuderen van tumorale weefsels, verzameld in het kader van multicentrische klinische studies die met zorg geleid worden, zoals de studies gecoördineerd door de IDBBC of de BREAST. De gen-expressieprofielen die zo bekomen worden, zullen nieuwe sub-classificatiesvan kanker, die niet erkend wordt door clinicopathologische factoren, en de identificatie van nieuwe merkers die voorspellingen of een antwoord op de antikanker behandeling mogelijk maken, toelaten.

 

Schematische samenvatting die een volledige cyclus van gen-expressie analyse toelaten : Klik hier

 

Verantwoordelijke : Dr Sotiriou