Diensten

TEP-CT zoals in het Bordet Instituut geinstaleerd

Medische Diensten

PET CT Scan (Nucleaire Geneeskunde)

Voorstelling (Introductie)

Introduction

Sinds mid 2001 bestaat er in het Bordet Instituut een centrum voor Positron Emissie Tomografie.

Dit centrum werd opgericht binnen een samenwerkingsverband met de andere publieke Brusselse ziekenhuizen, verenigd binnen het IRIS hospitaalnetwerk. Het is één van de dertien per Koninklijk Besluit erkende PET centra in België. De financiering van het toestel werd in belangrijke mate gefaciliteerd door een schenking van De Vrienden (Les Amis) van het Instituut.

 

Na een opstartfase werd duidelijk dat in een snel veranderend technologisch en oncologisch landschap een uitbreiding van de bestaande PET installatie naar een PET-CT camera noodzakelijk was om op klinisch en wetenschappelijk vlak op het hoogste niveau te kunnen blijven functioneren. Dit werd gerealiseerd in september 2004, eveneens mede dankzij een schenking van De Vrienden van het Instituut. De academische opening van het PET-CT centrum, februari 2005, met onder andere de zeer gewaardeerde aanwezigheid van de bevoegde Minister Demotte, gaf de nodige luister aan deze ontwikkeling. Het luidde de start in van een bloeiende periode waarin PET-CT meer en meer tot één van de basistechnieken in de oncologische beeldvorming uitgroeide. Getuige hiervan, de enorme groei van het aantal PET onderzoeken uitgevoerd in het Bordet Instituut met een quasi verdubbeling over de voorbije twee jaar (in 2005 zullen ongeveer 2300 PETs uitgevoerd zijn).

 

Voor het brede publiek blijft de techniek echter een grote onbekende en is het onderscheid met de klassieke CT scanners onduidelijk. Vandaar deze tekst die er naar streeft om aan een breed en hoofdzakelijk niet medische lezer de principes en de toepassingen van de techniek voor te stellen.

 

Het principe van de metabolische beeldtechnologie en PET-CT

Positron emissie tomografie is ongetwijfeld de meest innoverende techniek die de laatste decade in het snel veranderend landschap van de oncologische beeldvorming verschenen is. De veralgemeende introductie van PET in de oncologie heeft de nucleaire geneeskunde in korte tijd opnieuw op het voorfront van de kankerzorg geplaatst.

 

De PET diagnostiek is revolutionair in zijn principe. Klassiek is de beeldvorming van kanker zoals uitgevoerd door de radiologische technieken (CT, magnetische resonantie, echografie) gebaseerd op verandering van de anatomie, structuur, morfologie of densiteit ten opzichte van normale weefsels. Recente technologische ontwikkelingen zorgden voor een spectaculaire toename van de beeldkwaliteit van deze technieken, met onder meer een sterke toename van de ruimtelijke resolutie ervan (tot onder de millimeter) en tot de verbeelding sprekende 3D displays (bijv. de virtuele coloscopie).

PET benadert de ziekte echter vanuit een volledig andere invalshoek. Het kontrast van de beelden wordt namelijk niet langer meer bepaald door die 'structurele' kenmerken doch is integraal gebaseerd op veranderingen van de stofwisseling (metabolisme) van de letsels. Met andere woorden, de kankerletsels worden gevisualiseerd op basis van hun veranderde metabole kenmerken ten opzichte van deze van de gezonde weefsels.

 

Al snel werd echter duidelijk dat voor een betrouwbare verslaggeving van deze metabole beelden, anatomische informatie onontbeerlijk was (FIGUUR 1). Technologische (en natuurlijk ook de daaraan vaak gekoppelde commerciële) ontwikkelingen speelden hier gretig op in door het aanbieden van geïntegreerde machines: PET-CT. Hierbij wordt er binnen één scanner een PET en een CT module samengebracht waardoor een gelijktijdige evaluatie van structurele en metabolische kenmerken van tumoren mogelijk geworden is (FIGUUR 2). Hierbij ondergaat de patiënt in een tijdsduur van ongeveer 30 minuten een CT en een PET onderzoek van het volledige lichaam.

 

De fusie van beide modaliteiten vereist natuurlijk ook een naar elkaar toegroeien van de beide betrokken medische vakspecialismen (Radiologie en Nucleaire Geneeskunde). Binnen het Bordet Instituut is dit binnen een zeer goede verstandhouding tussen de beide diensten als een belangrijke verrijking van de beide partijen ervaren waarbij in de dagelijkse routine de PET-CT beelden in onderling overleg geanalyseerd worden.

FIGUUR 1 : Metabole (PET) versus Structurele (CT) beeldvorming. Boven rechts ziet u een dwarse (transversale) PET snede doorheen de bovenste buikstreek U ziet de beide nieren die aankleuren omdat langs deze weg de radioactiviteit uit het lichaam afgevoerd wordt. Daarnaast ziet u rond de middellijn een PET een klein letsel. Zonder anatomische informatie van de CT scan (links boven) kan men dit PET letsel onmogelijk lokaliseren in het lichaam. Het lestel blijkt overeen te komen met een klier gelegen naast de aorta, en is als dusdanig sterk verdacht voor een metastase.

• Enkele technische aspekten van PET : klik hier
• Wat maakt F18-Fluorodeoxyglucose (FDG) tot een unieke tumortracer ? klik hier
• Hoe kan PET de aanpak van de kankerpatiënt ten goede komen ? klik hier
• Wat is het toekomstperspectief van PET ? klik hier

 

Verantwoordelijke: Prof. Patrick Flamen

Laatste lezing van deze bladzijde : Januari 2008