Medische Informatie

Informatieve Medische Brochures

Chemotherapie / Radiotherapie

Informatie bestemd voor patiëten van de dienst Radiotherapie van het Bordet Instituut (Effecten en Reactie op de Behandeling: 2de deel)

Bepaalde behandelingen door radiotherapie kunnen secondaire effecten tot gevolg hebben. Hun optreden zal afhangen van verschillende factoren zoals uw persoonlijke gevoeligheid voor stralen, de gevoeligheid van de verschillende bestraalde organen evenals de dosis die men u zal toedienen.
In het algemeen, treden deze reacties op na een tiental sessies. Zij zijn tijdelijk en verdwijnen geleidelijk enkele dagen na het einde van de behandeling.
Twijfel nooit om de effecten die u voelt mee te delen, deze kunnen meestal verminderd of verholpen worden met eenvoudige middelen.

Algemene raadgevingen

• Verwijder de merktekens aangebracht op uw huid niet, zij zijn noodzakelijk voor de plaatsing van uw bestralingsveld.
• Vermijdt (volgens de plaats van bestraling) zeep, badschuim of badcreme, shampoo, alcohol, talk, mercurochroom, scheren met zeep en scheermesje.
  Alleen een lichte reiniging met zuiver warm water is toegelaten.
• Gebruik wijde katoenen kleding.
• Vermijd blootstelling van de bestraalde plaats aan de zon en aan de koude.
• Schaf tabak af.
• Voor sommige behandelingen zal u gevraagd worden geen alcohol meer te gebruiken.
• Drink voldoende tussen de maaltijden.
• Gun uzelf rusttijden gedurende de dag.

Wat als ik mij moe voel ?

Vermoeidheid is een reële klacht waarvan de oorsprong meervoudig is :

• De energie die uw lichaam gebruikt om gezond weefsel terug op te bouwen en de ziekte te overwinnen, vermoeit.
• De associatie van een heelkundige handeling of chemotherapie met uw radiotherapiebehandeling put uit uw reserves.
• De grootte van de bestralingsvelden, zijn lokalisatie kunnen bloedarmoede veroorzaken en u dus vermoeien.
  Daarbij komen nog uw dagelijkse verplaatsingen, het wachten, de stress gedurende de behandeling en voor een groot aantal onder u, het behouden van uw professionele activiteit !
• Gun u momenten van ontspanning en rust : stel uit wat niet dringend is!
• Leer de nieuwe behoeften van uw lichaam te respecteren : "appelflauwtes" in de namiddag zijn herhaaldelijk. Twijfel er niet aan om een siësta te houden.
• Om bijkomend energieverlies te vermijden, geen dieet beginnen gedurende de behandeling.
• Voor de patiënten die werken gedurende de behandeling, raden wij aan uw werkomstandigheden aan te passen aan de behandelingen.
• Drink veel.
• Als u te moe bent, deel dit dan mee aan de radiotherapeut.

Wat met huidreacties op de behandeling ?

(dit betreft alleen de huid van het bestralingsveld)
Iedereen reageert op de behandeling in functie van zijn "huidtype" en de voorgeschreven dosis.
Als sommige mensen niets speciaals hebben gedurende de behandeling, zou het kunnen dat u pruritis hebt (jeuk).
Anderen zien hun huid rood worden zoals bij "zonnebrand", of ze wordt droog en met barstjes.

• Op een algemene manier, zal de bestraalde huid gereinigd worden met zuiver warm water zonder zeep. Zij zal gedroogd worden door tamponneren met een zachte handdoek.
• Mannen vermijden het scheermes om zich te scheren en zullen verkiezen zich electrisch te scheren.
• De regel is elk vreemd lichaam in de bestraalde zone te vermijden : geen parfum, toiletwater, deodorant, after shave, talk, zalf.
• Wijde, soepele, katoenen kleding die toelaat de huid en de merktekens te beschermen.
• In geval van roodheid, zal de verpleegster u aanraden uw huid te voeden met zachte amandelolie na de behandelingssessie.
• In sommige gevallen, zal ze waterige eosine gebruiken of gentiaanblauw of zelfs Flammazine.
• In geval van pruritis, zal de radiotherapeut u een anithistaminicum voorschrijven indien nodig.

Bij elke behandeling evalueert de verpleegster de toestand van uw huid.
Op het einde van de behandeling, zal de radiotherapeut u een zalf met vitaminen voorschrijven teneinde uw huid te voeden zodat ze haar soepelheid en elasticiteit terug krijgt.

 

Wat als ik geen honger heb ?

Het is heel belangrijk op een correcte manier te eten. Uw lichaam heeft een kalorietoevoer nodig die voldoende is om zich te verdedigen en de beschadigde weefsels terug op te bouwen. Het is wenselijk zijn gewicht te behouden tijdens de duur van de behandeling.

• Eet wanneer u honger hebt, maak kleine frekwente maaltijden, zelfs buiten de gebruikelijke etenstijden.
• Kies versterkende niet gesuikerde voeding (zoals gedroogd fruit, groenten, kaas, melk, of enkele fruitsappen (behalve tegenindicatie van de radiotherapeut).
• Overtuig u ervan, enkele minuten voor de maaltijd, dat u honger zult hebben, profiteer van de dagen dat u honger hebt om meer te eten.
• Gebruik een aangename maaltijd in familiekring, met vrienden, voor de televisie of terwijl u naar muziek of radio luistert.
• Schep een aangename sfeer rond de maaltijden, probeer nieuwe recepten. Als U alleen woont, koop dan gemakkelijke voedingswaren die snel te bereiden zijn en onmiddellijk beschikbaar als u honger hebt.

Wat in geval van maag- en darmklachten ?

Gebruik uw maaltijd buiten de behandelingen : het is soms noodzakelijk niets te eten twee uur vóór en twee uur na de behandeling.

Wanneer en hoe eten ?

• Drink veel om te vervangen wat u verliest gedurende diarree : plat of gearomatiseerd water, lichte thee, kruidenthee, klare bouillon, rijstwater of wortelsoep.
  De vloeistoffen moeten warm genomen worden, nooit ijskoud of heet.
  Vermijd koolzuurhoudende dranken alhoewel Schweppes, bittere drank, u soms kan helpen ; hetzelfde geldt voor Coca-Cola©, Pepsi Cola©, .
  Beperk of beter nog, schaf dranken met alcohol af.
• Gebruik dikwijls kleine maaltijden die gemakkelijk te verteren zijn, arm aan vet zijn en rust u daarna uit.
• Sommige voeding accentueert diarree
  Vermijd vers fruit, rauwe groenten die resten in uw ingewanden laten en krampen kunnen veroorzaken.
  Vermijd uien, kolen en bloemkool, broccoli, look, kruiden, alle specerijen (peper, chili, azijn, pepers) die uw darmen kunnen irriteren.
  Verse melk en melkprodukten zijn taboe gedurende de diarree.
• Als u zich beter voelt, voeg dan stelselmatig voedsel arm aan vezels zoals rijst, graangewassen, bananen, appelmoes, aardappelpureeën, geroosterd brood toe.
• Sommige voedingswaren accentueren braakneiging en braken : vet voedsel, frituurbereidingen, droge kaas, aperitiefkoekjes .
  Overmatige zoetigheden zijn moeilijk te verteren.

Drie verrijkte recepten die gemakkelijk te maken en te gebruiken zijn :

• Milkshake : 300 ml melk, 40g mager melkpoeder, 5g suiker, 1 klein gervaiskaasje, 1 eigeel, 40 ml gecondenseerde gesuikerde melk, slagroom, ijs met gewenst aroma.
• Soep : alle soepen met daarenboven gehomogeneïseerd vlees : rundsvlees, kalf, lever (Olvarit, Jacquemaire, Nutricia) en daarenboven ook olie, verse boter of slagroom.
• Verrijkte melk : 200 ml melk, 20g mager melkpoeder, suiker of aroma : koffie, chocolade, vanille of 450 ml melk, 2 gehele eieren, 40g suiker of glucose.

Hoe een sandwich of boterham garneren ?

Gesuikerd	Diverse preparaties	Hoeveprodukten	Fijnkost
choco fruitmoes confituur honing	américain vleessla vissla	plattekaas romige kaas smeltkaas eieren	paté gekookte ham kalkoenham

 

Stel een evenwichtige maaltijd samen door een bijdrage van :

- eiwitten : voor de vorming en vernieuwing van uw cellen
- gluciden en lipiden : om genoeg energie te hebben
- vitaminen en minerale zouten : om te waken over een goed functionnerend organisme

(terug 1ste deel)