Inleiding
Ter gedeeltelijke omzetting van een Europese richtlijn1 heeft de Brusselse wetgever voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een gezamenlijk decreet en ordonnantie aangenomen2 die tot doel hebben toe te zien op de naleving van de wet binnen bepaalde specifieke beleidsterreinen, door bescherming te bieden aan personen die in een werkgerelateerde context via vastgestelde procedures melding willen maken van schendingen waarvan ze kennis (denken te) hebben genomen. Dat gezamenlijk decreet en ordonnantie gaan vergezeld van uitvoeringsbesluiten3. De teksten vormen samen het Brusselse wettelijke kader voor klokkenluiders.
De ziekenhuizen die lid zijn van het H.U.B sluiten zich aan bij dit streven naar transparantie en integriteit, dat kenmerkend is voor de waarden van het H.U.B en ze waarborgt, en hebben in dit kader al diverse maatregelen genomen, waaronder de invoering van een interne audit. De ziekenhuizen van het H.U.B hebben, in de hierboven genoemde context en overeenkomstig het geldende wettelijk kader, eveneens een intern en beveiligd meldingskanaal opgezet.
Dit document heeft tot doel alle informatie te verstrekken over de meldingsprocedure die is ingevoerd binnen elk van de publieke ziekenhuizen van de H.U.B-groep (het Jules Bordet Instituut en het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola).
Opgelet: het interne meldingskanaal is uitsluitend bedoeld voor het melden van schendingen die onder het toepassingsgebied van het wettelijk kader vallen. Elk gebruik waarbij het meldingskanaal wordt gebruikt om opzettelijk onjuiste informatie te melden, kan onder meer leiden tot strafrechtelijke en burgerlijke sancties.
ALGEMENE BEPALINGEN
Nuttige definities in het kader van dit beleid
Melder: het personeelslid (of de daarmee gelijkgestelde persoon die bevoegd is om een melding in te dienen) dat informatie meldt over vermoede integriteitsschendingen.
Vermoedelijke integriteitsschending: een handeling of nalatigheid die onrechtmatig is of in strijd is met het doel of de strekking van enige rechtsnorm, te weten alle rechtstreeks toepasselijke Europese bepalingen en alle wetten, verordeningen, besluiten, omzendbrieven, reglementen, interne regels en interne procedures die van toepassing zijn binnen het Jules Bordet Instituut, en die een bedreiging vormt voor het algemeen belang of het openbaar belang schaadt4.
Melding: schriftelijke mededeling van informatie over vermoedelijke integriteitsschendingen.
Personeelslid: de personeelsleden van het Jules Bordet Instituut, en gelijkgestelde personen, dat wil zeggen:
werknemers en personen die, anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst, werkzaamheden verrichten onder het gezag van een van beide instellingen of van een andere persoon, met inbegrip van vakbondsafgevaardigden (inclusief zelfstandigen, al dan niet betaalde stagiairs, vrijwilligers en al dan niet uitvoerende leden van bestuurs-, directie- of toezichthoudende organen);
personen die werken onder toezicht en leiding van aannemers, onderaannemers en leveranciers van een van beide instellingen;
melders, wanneer ze op basis van verkregen informatie een integriteitsschending vermoeden:
in het kader van een arbeidsrelatie die intussen is beëindigd;
tijdens het wervingsproces;
tijdens andere precontractuele onderhandelingen.
Bevoegde actoren voor de ontvangst van meldingen: de vertrouwenspersoon integriteit of de bevoegde interne auditdienst.
Bevoegde actoren voor de behandeling van meldingen: de leden van de interne klokkenluiderscel, die onafhankelijk zijn, hierna de auditdienst genoemd.
De vertrouwenspersoon integriteit: de personen die door het Jules Bordet Instituut zijn aangewezen om interne meldingen te ontvangen en/of een onderzoek in te stellen naar aanleiding van een interne melding van een vermoedelijke integriteitsschending.
Interne auditdienst: Onafhankelijke en objectieve dienst die verantwoordelijk is voor de behandeling van meldingen.
Represaille: elke directe of indirecte handeling of nalatigheid naar aanleiding van een interne of externe melding of openbaarmaking, en die tot ongerechtvaardigde benadeling van de melder leidt of kan leiden
Wat kan er worden gemeld?
Belangrijke opmerking vooraf: Het wettelijk kader is niet van toepassing op informatie die valt onder het medisch beroepsgeheim. Er bestaat dus geen enkele bescherming voor een melder die via het meldingskanaal dergelijke zaken zou melden. De regels inzake het medisch beroepsgeheim worden door het besluit dus op geen enkele wijze aangetast; elke schending van het medisch beroepsgeheim kan worden bestraft met een strafrechtelijke sanctie.
De meldingen hebben betrekking op:
een onrechtmatige handeling of nalatigheid;
die een bedreiging vormt voor het algemeen belang of het openbaar belang schaadt en/of een integriteitsschending betreft binnen het gezamenlijk decreet en ordonnantie;
binnen de volgende beleidsterreinen:
volksgezondheid;
bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens;
beveiliging van netwerk- en informatiesystemen;
productveiligheid en productconformiteit;
bescherming van het milieu;
stralingsbescherming en nucleaire veiligheid;
overheidsopdrachten;
veiligheid van levensmiddelen en diervoeders, diergezondheid en dierenwelzijn;
financiële diensten, producten en markten en voorkoming van witwassen van geld en terrorismefinanciering;
veiligheid van het vervoer;
consumentenbescherming;
elke inbreuk op het Unie-recht, de mededingingsregels en de regels inzake staatssteun.
Er is voorzien in een uitsluiting van het toepassingsgebied voor klachten die worden ingediend in het kader van pesterijen en ongewenst seksueel gedrag of discriminatie, voor zover het gaat om de bescherming van individuele rechten en niet het algemeen belang schaadt. Ook puur interpersoonlijke conflicten zijn uitgesloten.
Een melding die niet aan de bovengenoemde cumulatieve voorwaarden voldoet, wordt niet-ontvankelijk verklaard.
Let op: het opzettelijk melden of openbaar maken van onjuiste informatie kan onder meer leiden tot strafrechtelijke en burgerlijke sancties (schadevergoeding).
Wie kan een melding doen?
U kunt een melding doen als u een van de volgende rollen hebt of had bij het Jules Bordet Instituut :
- werknemer;
- zelfstandige;
- statutair, ambtenaar;
- betaalde of onbetaalde stagiair;
- vrijwilliger;
- uitzendkracht;
- manager;
- bestuurder;
- een functie onder toezicht en leiding van aannemers, onderaannemers of leveranciers van het Jules Bordet Instituut.
Een melding kan ook worden gedaan door een persoon wiens arbeidsrelatie nog niet is gestart, op voorwaarde dat de melding betrekking heeft op informatie over schendingen die tijdens het wervingsproces of andere precontractuele onderhandelingen aan het licht zijn gekomen.
Vertrouwelijkheid en AVG
Tenzij er sprake is van een wettelijke uitzondering, mag de identiteit van de melder, ongeacht of de melding intern of extern is, in geen geval worden bekendgemaakt door de personen die belast zijn met het ontvangen en behandelen van de melding zonder diens uitdrukkelijke en vrijwillige toestemming.
De vertrouwelijkheid heeft betrekking op de identiteit van de melder en op alle andere informatie waaruit de identiteit van de melder rechtstreeks of onrechtstreeks kan worden afgeleid.
Bovendien vindt de verwerking van persoonsgegevens die in het kader van een melding worden verstrekt, plaats in overeenstemming met de AVG.
Alleen gegevens die relevant zijn voor de behandeling van de melding mogen worden verzameld; andere gegevens worden zonder onnodige vertraging gewist.
Kan de melding anoniem worden gedaan?
Ondanks de wettelijk voorgeschreven vertrouwelijkheid is het voor de melder in uitzonderlijke gevallen ook mogelijk om te kiezen voor een anonieme melding.
Weet echter dat de beheerder van uw melding u bij een anonieme melding geen ontvangstbevestiging kan sturen en u niet op de hoogte kan houden van de genomen maatregelen.
Welke verschillende meldingsvormen zijn er?
Een melding kan op de volgende manieren gebeuren:
- via het interne meldingskanaal;
via het externe meldingskanaal, namelijk de Brusselse ombudsman (u vindt alle relevante informatie op de volgende website: www.ombuds.brussels).
De medewerker mag zelf kiezen welk kanaal hij activeert. Om een doeltreffende opvolging van de meldingen te waarborgen, wordt echter aanbevolen om te beginnen met een interne melding. Het inschakelen van externe autoriteiten wordt in tweede instantie aanbevolen als de melder van mening is dat er geen goede maatregelen zijn genomen naar aanleiding van zijn interne melding.
De rol van de werknemersorganisaties
Het Brusselse wettelijke kader voor klokkenluiders doet op geen enkele wijze afbreuk aan het recht van de werknemer om contact op te nemen met en advies in te winnen bij zijn vakbond, ongeacht of hij al dan niet een melding indient.
Bescherming naar aanleiding van een melding
Wanneer de melding overeenkomstig het wettelijk kader wordt gedaan, is er voorzien in een regeling voor bescherming en begeleiding.
1. Voorwaarde om in aanmerking te komen voor de beschermingsregeling
Om aanspraak te kunnen maken op de wettelijke bescherming, moet de melder:
net zoals elke persoon die zich in een vergelijkbare situatie bevindt en over vergelijkbare kennis beschikt, redelijke gronden hebben gehad om aan te nemen dat de gemelde informatie over de vermeende schendingen op het moment van de melding waar was en dat die informatie onder het toepassingsgebied van de richtlijn viel (dat wil zeggen dat ze betrekking heeft op de beleidsterreinen waarvoor een melding kan worden gedaan en dat de informatie in een werkgerelateerde context is verkregen);
een melding hebben gedaan via een van de meldingskanalen.
Opmerking: De bescherming blijft van toepassing als de melding, die te goeder trouw werd gedaan, onjuist of ongegrond blijkt te zijn.
2. Personen die bescherming genieten
De bescherming voorzien door het wettelijk kader geldt voor de volgende personen, de zogenaamde 'beschermde personen':
- de melder;
- de personen die de melder bijstaan;
- derden die banden hebben met de melder en die in een werkgerelateerde context het risico lopen op represailles.
3. Reikwijdte van de bescherming
3,1. Verbod op represailles
Onder represailles vallen ook dreigingen met represailles en pogingen tot represailles, die met name de volgende vormen kunnen aannemen:
1° schorsing, tijdelijke buitendienststelling, ontslag of soortgelijke maatregelen;
2° degradatie of weigering van bevordering;
3° overdracht van taken, verandering van locatie van de arbeidsplaats, loonsverlaging, verandering van de werktijden;
4° het onthouden van opleiding;
5° negatieve prestatiebeoordeling of arbeidsreferentie;
6° het opleggen of toepassen van een disciplinaire maatregel, berisping of andere sanctie, zoals een financiële sanctie;
7° dwang, intimidatie, pesterijen of uitsluiting;
8° discriminatie, nadelige of ongelijke behandeling;
9° niet-omzetting van een tijdelijke arbeidsovereenkomst in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, in het geval de werknemer de gerechtvaardigde verwachting had dat hem een dienstverband voor onbepaalde tijd zou worden aangeboden;
10° niet-verlenging of vervroegde beëindiging van een tijdelijke arbeidsovereenkomst;
11° schade, met inbegrip van reputatieschade, met name op sociale media, of financieel nadeel, met inbegrip van omzetderving en inkomstenderving;
12° opname op een zwarte lijst op basis van een informele of formele overeenkomst voor een hele sector of bedrijfstak, waardoor de persoon geen baan meer kan vinden in de sector of de bedrijfstak;
13° vroegtijdige beëindiging of opzegging van een contract voor de levering van goederen of diensten;
14° intrekking van een licentie of vergunning;
15° psychiatrische of medische verwijzingen.
Opmerking: Het feit dat men bescherming geniet tegen represailles, staat een ontslag op grond van een reden die geen verband houdt met de melding niet in de weg.
3,2. Vrijstelling van aansprakelijkheid
Wanneer de melding van een schending overeenkomstig de wettelijke voorschriften wordt gedaan, wordt de melder niet geacht een inbreuk te hebben gepleegd op enige bij overeenkomst of bij wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling opgelegde beperking op de openbaarmaking van informatie, en kan hij op generlei wijze aansprakelijk worden gesteld voor een dergelijke melding of openbaarmaking, mits hij redelijke gronden had om aan te nemen dat de melding of de openbaarmaking van zulke informatie noodzakelijk was voor het onthullen van een schending. Onder dezelfde voorwaarden kunnen tegen de melder en beschermde personen geen burgerrechtelijke, strafrechtelijke of tuchtrechtelijke vorderingen worden ingesteld.
Melders kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor de verwerving van of de toegang tot de informatie die wordt gemeld of openbaar wordt gemaakt, tenzij die verwerving of die toegang op zichzelf een strafbaar feit vormde.
3,3. Beschermingsmaatregelen tegen represailles en schadevergoeding in geval van represailles
Elke beschermde persoon die meent slachtoffer te zijn van of bedreigd te worden met een represaille, kan een met redenen omklede klacht indienen bij de Brusselse ombudsman, die het bestaan van een redelijk vermoeden van een represaille verifieert.
Hierop staan strafrechtelijke sancties, namelijk een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar en een boete van 600 tot 6.000 euro.
De contactgegevens van de Brusselse ombudsman kunt u vinden in de rubriek over externe meldingen.
PROCEDURE VOOR INTERNE MELDING
Het te gebruiken kanaal
Dit is het meldingskanaal waaraan zoveel mogelijk de voorkeur moet worden gegeven, aangezien dit kanaal bedoeld is om een betere opsporing en een doeltreffende preventie van schendingen mogelijk te maken zodra ze worden gemeld bij de interne meldingsbeheerder, die per definitie het dichtst bij de bron van het eventueel gemelde probleem staat, en het best in staat is om onderzoek te doen en, indien mogelijk, oplossingen te vinden voor het probleem.
Kenmerken van het interne meldingskanaal
Het interne meldingskanaal is beveiligd om de vertrouwelijkheid en de naleving van de AVG te garanderen.
Uitsluitend de bevoegde actoren voor het ontvangen van meldingen (de vertrouwenspersonen integriteit en de interne auditdienst) hebben, ter uitvoering van hun taken, toegang tot het beveiligde meldingssysteem en tot de gemelde informatie.
Ze zijn wettelijk verplicht om de identiteit van de melder en van alle personen die in de melding worden genoemd, vertrouwelijk te behandelen.
Hoe kunt u een melding doen via het interne meldingskanaal?
De melding kan schriftelijk worden ingediend en kan anoniem plaatsvinden.
U hebt drie mogelijkheden om een melding te doen:
Door een schriftelijke brief te sturen aan de dossierbeheerder op het volgende adres: Klokkenluiderscel H.U.B, Joseph Wybranlaan 40, 1070 Brussel
Door het online formulier in te vullen dat beschikbaar is op het intranet / de website.
De vertrouwelijkheid en de naleving van de AVG zijn steeds gegarandeerd.
De melding moet zo gedetailleerd mogelijk zijn zodat de informatie erin kan worden onderzocht. De melding bevat minstens de volgende elementen:
1° de datum van de melding;
2° de naam en de contactgegevens van de melder, behalve in het geval van een anonieme melding;
3° een beschrijving van de vermoedelijke integriteitsschending;
4° de datum waarop of de periode waarbinnen de vermoedelijke integriteitsschending heeft plaatsgevonden, plaatsvindt of zal plaatsvinden;
5° de elementen op grond waarvan op basis van een redelijk vermoeden te goeder trouw kan worden aangenomen dat er sprake is van een integriteitsschending;
6° de handtekening van de melder (tenzij het om een anonieme melding gaat);.
Zo een van de elementen ontbreekt, vraagt de interne actor die bevoegd is voor ontvangst van de meldingen en die de melding effectief heeft ontvangen, aan de opsteller om dit aan te vullen binnen de termijn die hij bepaalt.
Verloop van de procedure bij een interne melding
Ontvangstbevestiging
De voor het ontvangen van meldingen bevoegde actor bevestigt de ontvangst van elke melding die hem volgens de voorgeschreven wijze is meegedeeld, zo spoedig mogelijk en in ieder geval binnen 7 dagen na ontvangst van de melding. Bij anonieme meldingen is een ontvangstbevestiging niet mogelijk.
Behalve in het geval van een anonieme melding bewaart de interne actor die bevoegd is voor het ontvangen van meldingen een schriftelijk bewijs van de melding. Hij bezorgt de melder een kopie van het schriftelijk bewijs van de melding samen met de ontvangstbevestiging.
Ontmoeting met de bevoegde actor voor het ontvangen van meldingen
Als de persoon die de melding heeft gedaan hierom vraagt, wordt er een persoonlijke ontmoeting georganiseerd met de actor die bevoegd is voor het ontvangen van de meldingen en die de melding daadwerkelijk heeft ontvangen. Zo er een bevoegde interne auditdienst bestaat, neemt een gedelegeerd lid van de interne auditdienst deel aan deze ontmoeting. Deze samenkomst moet binnen de 15 dagen na het verzoek plaatsvinden. Deze samenkomst wordt zo georganiseerd dat de identiteit van de persoon die de melding heeft gedaan en van elke derde partij die in de melding wordt genoemd, vertrouwelijk blijft.
Vertrouwelijkheid
De actor bevoegd voor het ontvangen van meldingen waarborgt, voor zover mogelijk en met alle redelijke middelen, de vertrouwelijkheid van de identiteit van de melder en van elke derde die in de melding wordt genoemd, te allen tijde en in elke fase van de procedure. Dat betekent dat de identiteit van de melder in geen geval zonder diens uitdrukkelijke en vrijwillige toestemming aan iemand anders de actor bevoegd voor het ontvangen van meldingen mag worden bekendgemaakt. Die vertrouwelijkheidsgarantie geldt ook voor alle andere informatie waaruit de identiteit van de melder rechtstreeks of onrechtstreeks kan worden afgeleid.
In afwijking van het bovenstaande mag de identiteit van de melder uitsluitend worden bekendgemaakt wanneer die bekendmaking een noodzakelijke en evenredige verplichting vormt die is vastgelegd in bijzondere wetgeving in het kader van onderzoeken door nationale autoriteiten of in het kader van gerechtelijke procedures, met name ter waarborging van de verdedigingsrechten van de persoon op wie de melding betrekking heeft.
Register
Elke melding wordt binnen zeven dagen na ontvangst van de melding door een van de interne actoren die verantwoordelijk zijn voor het ontvangen van meldingen, opgenomen in een register van vermoedelijke integriteitsschendingen door de vertrouwenspersonen integriteit of door de bevoegde interne auditdienst. De toegang tot het register is beschermd en beperkt tot de personen die bevoegd zijn voor de behandeling van de melding of de bescherming van de melder en tot de bevoegde dienst bij de Brusselse ombudsman.
Zorgvuldige opvolging van de melding
Behalve in geval van een anonieme melding nodigt de interne actor die bevoegd is voor de ontvangst van de meldingen en die de melding effectief heeft ontvangen, zo hij dat nodig acht, de melder uit voor een onderhoud om uitleg te geven bij de elementen van de vermoedelijke integriteitsschending die hij heeft gemeld en dit ten laatste de vijftiende dag volgend op het ontvangstbewijs.
Een gedelegeerd lid van de interne auditdienst neemt deel aan dit onderhoud. Deze toelichtingen kunnen op verzoek van de melder schriftelijk worden verstrekt binnen vijftien dagen na ontvangst van de uitnodiging voor het gesprek.
De interne actor die bevoegd is voor de ontvangst van de meldingen van vermoedelijke integriteitsschendingen, die de melding heeft opgenomen in het register, geeft de melding door aan een van de actoren die bevoegd zijn voor de verwerking van de meldingen.
Onderzoek naar de ontvankelijkheid van de meldingen
De actor die bevoegd is voor de verwerking van de melding voert een voorafgaand ontvankelijkheidsonderzoek uit en stelt een schriftelijk en gemotiveerd advies op over het gevolg dat moet worden gegeven aan de melding, uiterlijk binnen de termijn van drie maanden volgend op de ontvangstbevestiging. Aan de melding kan een van onderstaande gevolgen worden gegeven:
onontvankelijk verklaren: bij gebrek aan voldoende elementen om te spreken van een redelijk vermoeden van een integriteitsschending;
een intern onderzoek openen;
doorverwijzen naar de bevoegde dienst van de Brusselse ombudsman bij een vermoeden van een integriteitsschending:
onderzoeksmiddelen vereist die verder gaan dan die welke kunnen worden ingezet in het kader van een intern onderzoek;
mag niet het voorwerp uitmaken van een intern onderzoek gezien het risico op belangenconflicten voor de door de bevoegde interne auditdienst gemachtigde onderzoekers of op inmenging van het personeelslid of de personeelsleden die bij de gemelde feiten betrokken zijn.
De actor die bevoegd is voor de verwerking van meldingen stelt de hoogste hiërarchische verantwoordelijke van de betrokken instantie schriftelijk in kennis van de opening van een onderzoek of, indien er een redelijk vermoeden bestaat dat hij of zij betrokken is bij de vermoedelijke integriteitsschending, de bevoegde minister of staatssecretaris of het bevoegde beheersorgaan. Hij brengt ook de bevoegde dienst bij de Brusselse ombudsman op de hoogte.
De actor die bevoegd is voor de verwerking van meldingen legt in het register vast welke acties werden ondernomen naar aanleiding van de melding.
Feedback aan de melder
De actor die bevoegd is voor de verwerking van meldingen deelt het schriftelijke en gemotiveerde advies mee aan de melder, uiterlijk drie maanden na de ontvangstbevestiging.
Op elk moment kan de melder contact opnemen met de bevoegde dienst bij de Brusselse ombudsman indien deze persoon van mening is dat de behandeling van deze melding door de actor die bevoegd is voor de verwerking van meldingen, kan worden bemoeilijkt door een gebrek aan vertrouwelijkheid of garanties van onafhankelijkheid.
PROCEDURE VOOR EXTERNE MELDING
Wanneer moet u een externe melding doen?
Wie een melding wil doen, mag vrij beslissen om gebruik te maken van externe meldingskanalen.
Het wordt aanbevolen om in de volgende gevallen gebruik te maken van een externe melding:
wanneer de interne procedure de gemelde schending niet effectief heeft verholpen of zal kunnen verhelpen;
wanneer de melder meent dat hij een risico loopt op represailles in het kader van een interne melding;
wanneer het recht van de Unie of het nationale recht de melder verplicht om een melding te doen bij de bevoegde autoriteiten.
Bij wie moet u een externe melding doen?
De Brusselse ombudsman fungeert als dit externe meldingskanaal. Op de volgende website vindt u de nodige informatie: www.ombuds.brussels
Hoe dient u een externe melding in?
Via het beveiligde portaal
Door een e-mail te sturen naar integriteit@ombuds.brussels
Door te bellen naar +32 2 549 67 00 (maandag en donderdag van 14 tot 17 uur, dinsdag, woensdag en vrijdag van 9 tot 12 uur)
Per post of op afspraak: Ombuds Brussel, Oud Korenhuis 1, 1000 Brussel
Ongeacht de vorm van de melding moet die zo volledig mogelijk zijn zodat de informatie erin kan worden onderzocht. De feiten moeten dus nauwkeurig en volledig worden beschreven wat betreft de aard van de schending, de periode, de tijdstippen en plaatsen waarop ze is begaan, de identiteit van de persoon of personen aan wie de schending wordt toegeschreven enz. Indien mogelijk moeten alle nuttige documenten bij de melding worden gevoegd.
OPENBAARMAKING
Een persoon die een openbaarmaking doet, komt in aanmerking voor bescherming krachtens de klokkenluidersrichtlijn indien is voldaan aan een van de volgende voorwaarden:
de persoon deed eerst een interne en externe melding, of meteen een externe melding, maar er zijn naar aanleiding van die melding geen passende maatregelen genomen binnen de termijn;
de persoon heeft gegronde redenen om aan te nemen dat:
de schending een dreigend of reëel gevaar kan zijn voor het algemeen belang; of
er in geval van externe melding een risico op represailles bestaat, of het niet waarschijnlijk is dat de schending doeltreffend wordt verholpen, wegens de bijzondere omstandigheden van de zaak.
De bescherming die is voorzien in geval van openbaarmaking is niet van toepassing op gevallen waarin een persoon rechtstreeks informatie aan de pers verstrekt. In dat geval is er een andere beschermingsregelgeving van toepassing.
1 Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden.
3 Besluit van het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van 29 augustus 2024 tot uitvoering van artikel 15, § 2, van het gezamenlijk decreet en ordonnantie van 26 april en 16 mei 2019 betreffende de Brusselse ombudsman, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 17 september 2024, van kracht vanaf 1 januari 2025, en Besluiten van 7 december 2023 van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot uitvoering van artikel 15, § 2 van de gezamenlijke decreten en ordonnanties van 16 mei 2019 betreffende de Brusselse ombudsman.
4 Integriteitsschendingen die verband houden met pesterijen of ongewenst seksueel gedrag, geweld op het werk of discriminatie (leeftijd, afkomst, geslacht, gezondheid, overtuigingen, enz.) vallen echter buiten dit kader, aangezien die situaties al onder andere specifieke wetten vallen.