Overslaan en naar de inhoud gaan

Onderzoekseenheid Radiotherapie

Bij het Jules Bordet Instituut spitst het onderzoek rond radiotherapie zich toe op de behandeling van diverse tumortypes, en dit op meerdere niveaus: preklinisch, translationeel, klinisch en technologisch.

  • De afdeling radiotherapie beschikt over een specifiek preklinisch onderzoekslaboratorium dat onderzoek voert in cellulaire en dierlijke modellen, om radiobiologie, de immuuneffecten van radiotherapie en de synergie met andere behandelingen te bestuderen.
  • Het fysicateam ontwikkelt nieuwe technieken om data uit beeldvorming te verwerken en de technische aspecten van radiotherapiebehandelingen te optimaliseren. Het implementeert ook nieuwe behandelingstechnieken in klinische routine.
  • Klinisch onderzoek focust op implementering van nieuwe radiotherapietechnieken, indicaties, behandelingsschema’s en combinaties met andere behandelingsmodaliteiten zoals immuuntherapie. Een belangrijk deel focust ook op de vermindering van neveneffecten door de radiotherapiebehandeling te alterneren of door de multidisciplinaire zorg te optimaliseren.
  • De technologische research focust op de uitvoering van de behandeling, door de tumor zo nauwkeurig mogelijk af te bakenen om de dosis te kunnen optimaliseren met het oog op de omgevende organen, en het patiëntcomfort te verbeteren.

Het radiotherapieonderzoeksteam ontwikkelt onafhankelijke studieprojecten, vaak in samenwerking met andere labs en/of andere universitaire ziekenhuizen. De afdeling werkt ook mee aan diverse multicenterproeven, gecoördineerd door andere universiteiten of internationale organisaties zoals EORTC en ESTRO.

Onderzoeksproject

Zie Medische Fysica ook
  

Project 1

Neo checkray : Stralingstherapie en adenosinebaanblokkering ter verbetering van resultaat van immuun-chemotherapie in vroeg stadium luminaal B borstkanker, een gerandomiseerd fase II-proefonderzoek.
  • Projectleiders Alex De Caluwé Laurence Buisseret, Christophe Vandekerkhove, Dirk Van Gestel, Martine PiccartMichailis Ignatiadis.
  • Samenwerkingent : Institut Curie (Parijs); UZ Leuven; Iridium Kankernetwerk, Antwerpen
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • FinancieringAstraZeneca
  • Beschrijving : Dit proefonderzoek evalueert immuuncheckpointblokkering (durvalumab), stralingstherapie op primaire borstkanker en de anti-CD-73 oleclumab als immuunstimulerende agenten in de neoadjuvansbehandeling van agressieve borstkanker.

Project 2

Stereotactische lichaamsradiotherapie, immuunrespons en abscopaal effect in duidelijke niercelcarcinomen: een murien model.
  • ProjectleidersDirk Van GestelFrançois-Xavier Otte, Mohammad Krayem
  • Trialsponsor: Radiotherapie-onderzoekseenheid
  • Samenwerking: Demeerleer Gert, MD, PhD, Universitaire Ziekenhuizen Leuven
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: Deze preklinische studie onderzoekt in welke mate SBRT het immuunsysteem kan stimuleren via activering van dendritische cellen en presentatie van tumorantigenen (‘gevaarsignalen’) die mogelijk tumorrespons op afstand opwekken.

Project 3

Inzicht in het precieze mechanisme waardoor LLLT (low-level lasertherapie) de groei van squameuze celcarcinomen in hoofd en hals opwekt, en weerstand tegen radiotherapie.
  • Projectleiders Dirk Van Gestel, Marie-Thérèse Genot-Klastersky en Mohammad Krayem
  • Trialsponsor: Radiotherapie-onderzoekseenheid
  • Samenwerking:  Jean Klastersky, MD PhD, Jules Bordet Instituut; Filip Lardon, PhD, Center for Oncological Research (CORE), Universiteit Antwerpen.
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: LLLT of low-level lasertherapie is een veelbelovende behandeling voor orale mucositis, een ernstig en frequent neveneffect tijdens radiotherapie voor hoofd en hals. Deze preklinische studie onderzoekt de invloed van LLLT op de groei en de bestralingsgevoeligheid van tumoren.

Project 4

Immunologisch potentieel van p53-activatie in combinatie met stereotactische bestraling in PDX’s vermenselijkte preklinische muismodellen (AVATAR)
  • ProjectleidersDirk Van Gestel, Ghanem GhanemMohammad Krayem
  • Trialsponsor: Radiotherapie-onderzoekseenheid
  • Samenwerking:
    • François Salès, MD, Jules Bordet Instituut;
    • Guy Berchem, MD, PhD, Laboratory of Experimental Cancer Research (LECR), Luxembourg Institute of Health (LIH).
    • Bassam Janji, PhD, Laboratory of Experimental Cancer Research (LECR) Luxembourg Institute of Health (LIH)
    • An Wouters, PhD, Center for Oncological Research (CORE) Universiteit Antwerpen.
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: In dit project evalueren we de bestralingsgevoeligheid als functie van p53 activering in vermenselijkte muizen (‘AVATAR mice’) waardoor we de mechanische link tussen p53 en zowel immuuntherapie en radiotherapie zullen kunnen karakteriseren.

Project 5

Door patiënten gerapporteerde resultaten wat betreft slikken en levenskwaliteit na plaatsing van profylactische versus reactieve percutane endoscopische gastrostomiebuis bij orofaryngeale kankerpatiënten, behandeld met definitieve chemoradiotherapie.
  • ProjectleidersTatiana Dragan, Dirk Van Gestel
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Samenwerking: CHU Saint-Pierre, Universitair Ziekenhuis Gent
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: De optimale indicatie voor plaatsing van gastrostomiebuis blijft controversieel; de impact ervan op verlate slikreflex is onduidelijk. Resultaten die door patiënten worden gerapporteerd, vormen het belangrijkste sluitstuk in deze interventionele, multicentrische, gerandomiseerde fase III-studie.

Project 6

Prospectief pilotonderzoek dat neveneffecten van radiotherapie op tanden evalueert bij patiënten, behandeld voor hoofd- en halskanker.
  • Projectleiders:  Yasemin KaracaDirk Van Gestel
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Samenwerking: Erasmusziekenhuis, CHU Saint-Pierre
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: Dit onderzoek kwantificeert de impact van radiotherapie voor hoofd- en halskanker op bestraalde tanden, teneinde een predictief model te ontwikkelen, extractieaanbevelingen op te stellen en buitensporige preventieve tandextractie te vermijden.

Project 7

Beoordeling van radio(chemo)therapiegerelateerde dysfagie in hoofd- en halskankerpatiënten op basis van hoestgerelateerde akoestische kenmerken.
  • Projectleiders:  Sofiana Mootassim-Billah, Dirk Van Gestel
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Samenwerking: UZA (Universitair Ziekenhuis Antwerpen)
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: Ontwikkeling van een innovatieve en non-invasieve beoordeling voor dysfagie (slikstoornis) en inademing bij hoofd- en halskankerpatiënten met gebruik van akoestische eigenschappen, gerelateerd aan vrijwillige en/of reflexhoest.

Project 8

GPS of ‘positioneringssysteem voor genwijziging’ bij adenocarcinoom van pancreas en zijn micro-omgeving, een pragmatische moleculaire ordening voor potentiële klinische toepassing in een neoadjuvanstherapieplatform & Bijdrage tot het onderzoek van stereotactische radiotherapie en haar immuunmodulerend effect bij de behandeling van pancreaskanker.
  • Projectleiders:  Christelle BouchartLuigi Moretti, Jean-Luc Van Laethem MD, PhD
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Samenwerking: Erasmusziekenhuis, Molecular Immunology Lab (MIU, J. Bordet Instituut ULB), Laboratory of Medical and Molecular Oncology (LMMO, VUB), CHU Saint-Pierre, CHR Namur en alle ziekenhuizen van het ULB-netwerk.
  • Financiering: FNRS (Fonds de la Recherche Scientifique), Les Amis de l’Institut Bordet, Stichting tegen Kanker.
  • Beschrijving: PDAC (pancreatic ductal adenocarcinoma) omvat wel 5 moleculaire subtypes. Wij willen de positie van de subtypespecifieke RNA-expressie ontdekken op enkelcellig niveau, door de micro-omgeving van de tumor in de diepte ruimtelijk in kaart te brengen via immunohistochemie.

Project 9

ProCaLung - Project on Cancer of the Lung (longkankerproject).
  • Projectleiders:  Florian CharlierLuigi Moretti voor het ProCaLung Team
  • Trialsponsor: Belgian College of Physicians for Radiotherapy Centers
  • Samenwerking: Andere leden van het ProCaLung Team: Xavier Geets (Cliniques Universitaires Saint-Luc), Maarten Lambrecht (UZLeuven), Yolande Lievens (UZGent), Vincent Remouchamps (CHU-UCL Namur - Site Ste Elizabeth)
  • Financiering: Belgian College of Physicians for Radiotherapy Centers en Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: Een nationaal Kwaliteitsborgingsproject van het Belgian College of Physicians for Radiotherapy Centers, voor chemoradiotherapie voor Fase III longkanker. Meer informatie op www.procalung.be.

Project 10

Evaluatie van de XVI DRT (duale registratietool) bij prostaatkankerpatiënten: is dit accurater dan manuele matching?
  • Projectleiders:  Filipa Sousa, Younes Jourani en Robbe Van den Begin
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Samenwerking: Inholland University of Applied Sciences, Haarlem, Nederland
  •  Financiering: geen financiering
  • Beschrijving: Wij vergelijken twee CBCT-registratiemethoden: 1) Combinatie van een ‘chamfer’-en manuele match en 2) een automatische XVI DRT (duale registratietool), ter evaluatie van hun nauwkeurigheid en efficiëntie bij lokalisering van prostaat of tumorbed.

Project 11

Gerandomiseerd proefonderzoek ter kwantificering van de doeltreffendheid van het Safetac® product Mepitel® Film voor preventie van radiodermatitis in de liesplooi.
  • Projectleiders:  Van de Ven Gitte, Van Gestel Dirk, Alex De Caluwé, Robbe Van den Begin
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Financiering: Mölnlycke
  • Beschrijving: Het is de bedoeling te evalueren of Mepitel Film een lagere graad van door bestraling geïnduceerde dermatitis in de liesplooi(en) biedt in vergelijking met hydroactieve colloïde gel, en of dit hierdoor een uitdaging vormt voor de gouden standaard die we in onze kliniek gebruiken.

Project 12

PEGASUS - vergelijkend proefonderzoek van bestraling plus langdurige hormoontherapie met GnRH-antagonist versus GnRH-agonist plus flareprotectie bij patiënten met gelokaliseerde of lokaal geavanceerde prostaatkanker met zeer hoog risico.
  • Projectleider: François-Xavier Otte
  • Trialsponsor: European Organisation for Research and Treatment of Cancer – EORTC
  • Beschrijving: Dit proefonderzoek beoordeelt of GnRH-antagonisten in combinatie met externe stralingbundelradiotherapie de PFS (‘progression free survival’ ) verbeteren in vergelijking met GnRH-agonisten in combinatie met externe stralingbundelradiotherapie.

Project 13

'Salvage' behandeling van nodale oligorecurrente prostaatkankermetastases
  • Projectleider: François-Xavier Otte
  • Trialsponsor: Universitair Ziekenhuis, Gent
  • Beschrijving: Dit proefonderzoek randomiseert patiënten met nodale oligorecurrente prostaatkanker met ofwel MDT (metastasegerichte therapie - ‘salvage’ lymfeknoopdissectie of stereotactische lichaamsradiotherapie) ofwel MDT plus radiotherapie van het hele bekken.

Project 14

Stereotactische radiotherapie voor oligoprogressieve borstkanker: gericht op therapieresistente metastatische kloons – Oligoprogressieve Borstkanker – proefonderzoek.
  • Projectleider:  Robbe Van den Begin
  • Trialsponsor: Jules Bordet Instituut
  • Financiering: Les Amis de l’Institut Bordet
  • Beschrijving: Dit prospectief proefonderzoek evalueert of het effect van systemische therapie verlengd kan worden met gebruik van stereotactische radiotherapie om controle te krijgen over resistente oligoprogressieve borstkankermetastases.

Ons team

Hoofd Onderzoek Radiotherapie
Dirk Van Gestel, MD, PhD

Hoofd Onderzoek Medische Fysica
Nick Reynaert, PhD

Hoofd Preklinisch Onderzoek Radiotherapie
Mohammad Krayem,
 PhD

Onderzoeksteam
Christelle Bouchart, MD, PhD-kandidaat
Florian Charlier, MD, PhD-kandidaat
Alex De Caluwé, MD, PhD-kandidaat
Tatiana Dragan, MD, PhD-kandidaat
Younes Jourani, MPE, PhD-kandidaat
Yasemin Karaca, MD, PhD-kandidaat
Philippe Lambin, MD PhD, consultant
Philippe Martinive, MD PhD
- Sofiana Mootassim-Billah, PhD-kandidaat
Luigi Moretti, MD PhD
François-Xavier Otte, MD
- Zelda Paquier, MPE, PhD-kandidaat
- Aurelian Quinet, MPE, PhD-kandidaat
- Filipa Rodrigues Sousa, RTT
Paul Van Houtte, MD PhD
Robbe Van den Begin, MD PhD
- Gitte Van de Ven, RTT
Wetenschappers in Medische Fysica

Onderzoekscoördinatie
- Clémence Al Wardi, PhD
Hélène Gilson, PhD

Laatste update : 17/03/2021

 Wetenschapelijke artikelen

EUS-guided placement of fiducial markers for stereotactic body radiation therapy in pancreatic cancer: feasibility, security and a new quality score.

Auteurs : Figueiredo M, Bouchart C, Moretti L, Mans L, Engelholm JL, Bali MA, Van Laethem JL, Eisendrath P
Jaar : 2021
Journal : Endosc Int Open
Volume : 9
Pagina's : E253-E257

Investigation of Relation of Radiation Therapy Quality With Toxicity and Survival in LAP07 Phase 3 Trial for Locally Advanced Pancreatic Carcinoma.

Auteurs : Giraud P, Racadot S, Vernerey D, Goldstein D, Glimelius B, Van Houtte P, Gubanski M, Spry N, Van Laethem JL, Hammel P, Huguet F
Jaar : 2021
Journal : Int J Radiat Oncol Biol Phys
Volume : 110
Pagina's : 993-1002

Predictive Value of Neutrophils Count for Local Tumor Control After Chemoradiotherapy in Patients With Locally Advanced Pancreatic Carcinoma.

Auteurs : Schernberg A, Vernerey D, Goldstein D, Van Laethem JL, Glimelius B, Van Houtte P, Bonnetain F, Louvet C, Hammel P, Huguet F
Jaar : 2021
Journal : Int J Radiat Oncol Biol Phys
Volume : 110
Pagina's : 1022-1031

Report dose-to-medium in clinical trials where available; a consensus from the Global Harmonisation Group to maximize consistency.

Auteurs : Kry SF, Lye J, Clark CH, Andratschke N, Dimitriadis A, Followill D, Howell R, Hussein M, Ishikawa M, Kito S, Kron T, Lee J, Michalski J, Filippo Monti A, Reynaert N, Taylor P, Venables K, Xiao Y, Lehmann J
Jaar : 2021
Journal : Radiother Oncol
Volume : 159
Pagina's : 106-111

Editorial: Quality Assessment Across Disciplines in Head and Neck Cancer Treatment.

Auteurs : Vermorken JB, Van Gestel D
Jaar : 2021
Journal : Front Oncol
Volume : 11
Pagina's : 636622